Του Σταύρου Π. Καπλάνογλου Συγγραφέα -Ιστορικού ερευνητή
Αναφερθήκαμε στην προηγούμενη δημοσίευση στην συνεισφορά των Δυτικομακεδόνων στην προετοιμασία που έγινε πριν επανάσταση του 1821 και αναφερθήκαμε για ορισμένους Κοζανίτες ανάμεσα σε αυτούς ήταν ο Γεώργιος Λασσάνης και ο Νικόλαος Κασομούλης που υπήρξαν μελή της Φιλικής Εταιρίας .
Θα επανέλθουμε στα δυο αυτά ονόματα μια και ο πρώτος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πρώτη επανάσταση που έγινε από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη στις 23/2/ 1821 και συμμετείχε σε μάχες από το 1821 και μετά και ο δεύτερος Νικόλαος Κασομούλης βρέθηκε στην πολιορκία του Μεσολογγίου , διέφυγε και στην συνεχεία συμμετείχε σε πολλές μάχες, παραλληλία κατέγραφε σε σημείωσες του όλα όσα συνέβαιναν κατά την διάρκεια του επαναστατικοί αγώνα εκδίδοντας μετά την δημιουργία του Ελληνικού κράτους τα απομνημονεύματα του με τον τίτλο
<< Ενθυμήματα στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων 1821- 1833 >>
Και στην συνεχεία θα αναφερθούμε σε ονόματα αγωνιστών με καταγωγή από την Κοζάνη τα οποία εν πολλοίς είναι άγνωστα, όπως :
Ο Ι’ιάννης (Νάνος) Τσόντζας που έπεσε ηρωικά στα Ψαρά και τους Εμμανουήλ Χατζηκωσταντίνου\ (Τουρκοχατζής),Κωνσταντίνος Ναουμίδης, Ιωάννης Τιάλιος (Γιάντσιος),Μιχαήλ Ιωάννου (Λακοβρίσμας), Γεώργιος Μαράνδος (Βαλαβάνος),και Νάννος Μπαρούτας .τα ονόματα των οποίων διέσωσε στην <<Ιστορία της Κοζάνης >> ο Παναγιώτης Λίουφης .
Πότε άρχισε η Ελληνική επανάσταση :
Πριν όμως αναφερθούμε στην δράση τους νομίζω ότι πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι που για λογούς σκοπιμότητος κάποιοι ξεχάσαν και όρισαν σαν έναρξη της Ελληνικής επανάστασης στις 25 Μαρτίου αγνοώντας τον αγώνα των Ελλήνων που ξεκίνησαν πρώτοι την επανάσταση στις 21- 24 Φεβρουάριου 1821.
Ποια άποψη επεκράτησε ;
Η εντύπωση που επικράτησε γα το ξέσπασμα της επανάστασης των Ελλήνων εναντίον των Τούρκων ότι ξεκίνησε στις 25 Μαρτίου , είναι γνωστό όμως ότι οι Έλληνες ξεκίνησαν τον αγώνα 24 Φεβρουάριου με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη πια είναι όμως αλήθεια ;
Η αλήθεια είναι ότι η Ελληνική Επανάσταση ξεκίνησε όντως στις
21-24 Φεβρουαρίου 1821 με την κήρυξη του αγώνα από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη στο Ιάσιο της Μολδοβλαχίας.
Η 25η Μαρτίου καθιερώθηκε αργότερα ως συμβολική ημερομηνία έναρξης (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου), καθώς τότε η Επανάσταση γενικεύτηκε στην Πελοπόννησο, η οποία αποτελούσε τον κύριο αντικειμενικό στόχο.
Έκτος από αυτή την ημερομηνία στην Καλαμάτα θεωρούν ότι από εκεί ξεκίνησε η επανάσταση στις 23/3/1821 και απελευθερώθηκε η πόλη . ( Η απελευθέρωση της Καλαμάτας πραγματοποιήθηκε από τους Μανιάτες υπό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον Παπαφλέσσα, τον Αναγνωσταρά, τον Νικηταρά και άλλους οπλαρχηγούς, οι οποίοι εισήλθαν στην πόλη και ανάγκασαν τον Τούρκο βοεβόδα Αρναούτογλου σε αναίμακτη παράδοση )
*Η επανάσταση των Ελλήνων άρχισε για πρώτη φορά στις 21-21 Φεβρουάριου του 1821 στην Μολδοβλαχία.
21- 24 Φεβρουαρίου 1821 (Παραδουνάβιες Ηγεμονίες): Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας, διαβάζει την προκήρυξη «Μάχου υπέρ πίστεως και Πατρίδος» στο Ιάσιο, σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη.
25 Μαρτίου 1821 (Πελοπόννησος): Αν και οι επαναστατικές εστίες είχαν ανάψει λίγες μέρες νωρίτερα, η 25η Μαρτίου επελέγη ως ημερομηνία εορτασμού (με βασιλικό διάταγμα το 1838) για να συνδεθεί ο αγώνας με τη θρησκευτική παράδοση και να εδραιωθεί η επανάσταση στον νότιο ελλαδικό χώρο, μετά την αποτυχία του κινήματος στη Μολδοβλαχία.
Η σημασία των δύο ημερομηνιών: Ο αγώνας ξεκίνησε στον Βορρά (Υψηλάντης) και επικράτησε στον Νότο (Πελοπόννησος). Η 24η Φεβρουαρίου είναι η ιστορική αφετηρία, ενώ η 25η Μαρτίου είναι η επίσημη εθνική επέτειος της έναρξης.
1.Γεώργιος Λασσάνης
Ένας από του βασικούς πρωταγωνιστές αυτής της προσπάθεια στις 24/2/1821 ήταν ένας Κοζανίτης , ο Γεώργιος Λασσάνης ο οποίος από μέρους της Φιλικής εταιρίας ,που ήταν μέλος ήρθε σε επαφή μαζί του και το παρότρυνε να γίνει ο άνθρωπος που θα γινόταν ο αρχηγός που θα ξεκινούσε την επανάσταση, και τελικά τον έπεισε. Συμμετείχε στις μάχες που έγιναν στην Μολδοβλαχία ,παρά την ήττα και την σύλληψη από τις Αυστριακές αρχές του Αλεξάνδρου Υψηλάντη αλλά και του Γεωργίου Λασσάνης του δόθηκε η ευκαιρία να φύγει από τις φύλακες , αλλά έμεινε μαζί του για χρόνια και μετά τον θάνατο του ήρθε στην Ελλάδα και συνέχισε την δράση ενάντια στους Τούρκους.
Ο ρόλος του Γεωργίου Λασσάνη ήταν καθοριστικός, καθώς υπήρξε ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Υψηλάντη: και συμμετείχε ενεργά στη σύνταξη του κειμένου της επαναστατικής προκήρυξης μαζί με τον Υψηλάντη και άλλους συνεργάτες. Με τον τιτλο «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος» που εξέδωσε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, ο Γενικός Επίτροπος της Φιλικής Εταιρείας
Πολέμησε ως Ιερολοχίτης στη μάχη του Δραγατσανίου και διορίστηκε αρχιγραμματέας του «Γενικού Βουλευτηρίου» του ελληνικού στρατού.
Ακολούθησε τον Υψηλάντη στη φυλάκιση στις Αυστριακές φυλακές του Τερέζιν για επτά χρόνια μετά την αποτυχία του κινήματος.
Ερευνώντας την ιστορία της Κοζάνης και αναζητώντας πληροφορίες για τον Γεώργιο Λασσάνη πριν από λίγα χρονιά έμεινα έκπληκτος για τον ρόλο του διαβάζοντας για την ανάληψη της αρχηγίας από τον Υψηλάντη στις 12/4/1820. ), Και την προσπάθεια που έκανε ο Γεώργιος Λασσάνης να αναλάβει την αρχηγία και να ξεκινήσει την Ελληνική επανάσταση .
* Μέρος της αλληλογραφίας του Αλεξάνδρου Υψηλάντη και του Γεωργίου Λασσάνης
Ιδού η επιστολή μεταφρασμένη στην σημερινή δημοτική μας γλώσσα .
( Στάλθηκε από την Οδησσό στις 12/5/1820 από τον Γεώργιο Λασσάνη σε απάντηση επιστολή που του έστειλε ο Υψηλάντης στις 10/3/ 1820
Ο Υψηλάντης έγινε αρχηγός της Φιλικής εταιρίας 12 Απριλίου 1820 )
<< Αξιοσέβαστε Συμπολίτη ! Δάκρυα χαράς έβρεξαν τα μάγουλα μου όταν έλαβα μέσω ταχυδρομείου την επιστολή που μου έστειλες στις 10 Μαρτίου
Καλοτύχισα την αγαπημένη μας πατρίδα ότι τα παιδιά της αν και μακρυά από αυτήν,αν και περικυκλωμένα με δόξα και λαμπρότητα δεν φροντίζουν τόσο για την προσωπικής τους ευτυχία όσο δια την κοινή του γένους της δυστυχούς πατρίδας ευτυχία
Καλοτύχισα και την σεβαστή σκιά του αείμνηστου πατέρας σου που υπήρξε άνδρας που ήταν φίλος το έθνους (Ελληνικού ) και άφησε γιους που μιμούνται τις αρετές του και είναι άξιοι κληρονόμοι των μεγάλων και λαμπρών σχεδίων του.
Η προστασία την οποία που υπόσχεσαι στο ευρισκόμενο στην Σπάρτη ιερό κατάστημα (προφανώς εννοεί την Φιλική εταιρία με συνθηματικό χαρακτηρισμό ) είναι αξιόπιστος μάρτυρας της φλόγας της φιλοπατρίας που καίει μέσα σου
Ναι σεβαστέ Αλέξανδρε ! Το μέτρο της φιλοπατρίας σου είναι το ασφαλέστερο μέτρο που οδηγεί στην αθανασία. Δεν είμαι εγώ ο άξιος να σε παροτρύνω Θεμιστοκλείδες, Λεωνίδες, Θρασύβουλοι , Πελοπίδες και πάρα πολλοί αείμνηστου πρόγονοι μας σεβαστά ονόματα είναι ικανά να σε παροτρύνουν δια να αποδοθείς στον αγώνα υπέρ της πατρίδος Εγώ δε νομίζω ότι είμαι πολύ χαρούμενος αν έστω και λίγο μπορέσω να ακολουθήσω τα ίχνη σου
’’Οσον για την αλληλοδιδακτική και Λαγκαστρική μέθοδο (διδασκαλίας ),δεν χρειαζόταν ο δικός μου ερχομός για αυτό (διότι δεμ αμφιβάλλω ότι μάθατε ήδη από τις εφημερίδες ) , τον Δεκέμβριο του περασμένου χρόνου μεταρρύθμισα το σχολείο των ομογενών κάναμε ρυθμίσεις για εφαρμογή της μεθόδου και στο προς το παρόν την διδάσκονται 140 μαθητές ,από 2 δασκάλους στους οποίους παρέδωσα την μέθοδο
Άλλο πράγμα όμως είναι άξιο μεγαλύτερης αξίας και προσοχής και οποία με τα γράμματα δεν μπορεί να ανακοινωθεί ,θα με υποχρέωνε κατά την γνώμη μου και πολλών άλλων συνετών ομογενών να έλθω αυτού το γρηγορότερο αλλά το διδασκαλικό μου επάγγελμα με εμποδίζει με υπερβολική λύπη της καρδιάς μου Επειδή όμως ο σεβαστός αδερφός και φίλτατος Νικόλαος με έγραφε κάποτε ότι σκέφτεσθε την άνοιξη να έλθετε εδώ ,κρίνω αναγκαίο να επιτυγχάνετε τον ερχομό σας στις κρίσιμες αυτές στιγμές κρίνεται από πολλούς η παρουσία σας αναγκαία
Για αυτό μη διστάζετε να χάσετε λίγο χρόνο αλλά αποφασίστε και η ιστορία διδάσκει από μικρές αιτίες έγιναν πολύ μεγάλα πράγματα
Αυτά με υπαγορεύει η ειλικρίνεια της καρδιάς μου να γράψω και δεν φοβάμαι να τα γράψω διότι γράφω σε ομογενή που αισθάνεται τις πληγές των συμπατριωτών του Για αυτό με τη ελπίδα της γρήγορης συνάντησης μας παραμένω στην ζωή μου
Από την Οδησσό 12/5/1820
Ειλικρινής φίλος και πρόθυμος Γεώργιος Λασσάνης. >>
-* Η επαναστατικοί δράση του Γεωργίου Λασσανη στην Μολδοβλαχία και την Ελλάδα
Ο Γεώργιος Λασσάνης (1793-1870), λόγιος και Φιλικός από την Κοζάνη, Όπως είδαμε και από την αλληλογραφία που είχε με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην Ελληνική Επανάσταση, αρχικά ως στενός συνεργάτης του Αλέξανδρου Υψηλάντη στη Μολδοβλαχία (1821) και μετέπειτα ως αγωνιστής και πολιτικός στην ελεύθερη Ελλάδα. Συμμετείχε ενεργά στην οργάνωση του αγώνα στις Ηγεμονίες, πολέμησε στον Ιερό Λόχο και μετά τη συντριβή της εξέγερσης, συνέχισε τη δράση του στη νότια Ελλάδα.
Η επαναστατική δράση του Γεωργίου Λασσάνη αναλύεται ως εξής:
Δράση στη Μολδοβλαχία (1821):
Ως έμπιστος του Αλέξανδρου Υψηλάντη, στάλθηκε στο Ιάσιο την 1η Ιανουαρίου 1821 για να οργανώσει στρατιωτικά σώματα και να μυήσει τον ηγεμόνα της Μολδαβίας, Μιχαήλ Σούτσο.
Συμμετείχε ενεργά ως ιερολοχίτης στον αγώνα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Λειτούργησε ως στενός συνεργάτης και υπασπιστής του Αλ. Υψηλάντη, ακολουθώντας τον κατά τη διάρκεια των κρίσιμων μαχών, συμπεριλαμβανομένης της υποχώρησης.
*Δράση στην Ελλάδα (μετά το 1821):
Συνέχιση του Αγώνα: Μετά την αποτυχία στη Μολδοβλαχία, ο Λασσάνης κατέβηκε στη νότια Ελλάδα για να συνεχίσει τον αγώνα. Συμμετοχή στις Μάχες: Κατά τα έτη 1828-1829, έλαβε μέρος στις τελευταίες μάχες της Επανάστασης στην περιοχή της Αττικής.
Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, ανέλαβε υψηλά αξιώματα, διατελώντας μεταξύ άλλων Υπουργός Οικονομικών. Ο Λασσάνης υπήρξε μια πολυσχιδής προσωπικότητα, συνδυάζοντας τη λόγια δράση με την ενεργό συμμετοχή στο πεδίο της μάχης.
- Νικόλαος Κασομούλης
Το συγγραφικό έργο του Νικόλαου Κασομούλη, κυρίως τα << Ενθυμήματα στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων 1821- 1833 >> είναι ανεκτίμητης σημασίας για την Ελλάδα, καθώς αποτελεί μια από τις πληρέστερες και πιο έγκυρες πρωτογενείς ιστορικές πηγές (2.701 χειρόγραφες σελίδες) για τον Αγώνα. Κατέγραψε λεπτομερώς στρατιωτικές επιχειρήσεις, την Έξοδο του Μεσολογγιού, και τον αρματολισμό, προσφέροντας γνώση εθνολογικού και ιστορικού περιεχομένου.
*Οι βασικοί λόγοι της σημασίας του έργου του:
Τα «Ενθυμήματα» αποτελούν μια ζωντανή μαρτυρία, καθώς ο Κασομούλης συμμετείχε ο ίδιος στον Αγώνα, καταγράφοντας γεγονότα από πρώτο χέρι με ακρίβεια.
Περιγράφει στρατιωτικές στρατηγικές, τις συνθήκες ζωής, τη δράση του Καραϊσκάκη, και σημαντικές στιγμές της πολιορκίας του Μεσολογγίου
Το έργο περιλαμβάνει σημαντικές πληροφορίες για την ιστορία του αρματολισμού, προσφέροντας εικόνα της προεπαναστατικής και επαναστατικής οργάνωσης.
Γραμμένο σε μια άριστη μορφή της ελληνικής γλώσσας, το έργο κατατάσσει τον Κασομούλη στους σπουδαίους λόγιους της εποχής του.
Το έργο του Νικολάου Κασομούλη αποτελεί έναν «θησαυρό» που διέσωσε την συλλογική μνήμη της επανάστασης, διατηρώντας ζωντανή την ιστορική αλήθεια για τις επόμενες γενιές
*Η επαναστατική του δράση
Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία στις Σέρρες το 1820. Με την έκρηξη της Επανάστασης το 1821, συμμετείχε στις εξεγέρσεις του Ολύμπου και της Χαλκιδικής συνεργαζόμενος με τον οπλαρχηγό Διαμαντή Νικολάου.
Μετά την καταστολή της επανάστασης στη Μακεδονία, κατέβηκε στη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα. Εντάχθηκε στις δυνάμεις του Νικόλαου Στορνάρη και αργότερα του Γεωργίου Καραϊσκάκη, του οποίου υπήρξε στενός συνεργάτης.
Συμμετείχε στην Τρίτη Πολιορκία του Μεσολογγίου (1826). Ήταν αυτός που συνέταξε την απόφαση για την Έξοδο του Μεσολογγίου και ανέλαβε τον συντονισμό των τμημάτων που πήραν μέρος σε αυτή.
Στην Έξοδο έχασε τον αδελφό του, Δημήτριο.
Υπηρέτησε σε στρατιωτικές θέσεις επί Καποδίστρια και Όθωνα, φτάνοντας στον βαθμό του Συνταγματάρχη της Βασιλικής Φάλαγγας
- Γιάννης (Νάνος) Τσόντζας
Iωάννης ( Νάνος) Τσόντζας, ο Κοζανίτης αρχηγός των Μακεδόνων στην Καταστροφή των Ψαρών το 1824.
Ο Ιωάννης ή Νάννος Τσόντζας ήταν Οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. και αρχηγός των Μακεδόνων στην Καταστροφή των Ψαρών το 1824.
Έγινε γνωστός από την αποδοχή στις αρχές του 1824 της πρόσκλησης των Ψαριανών να πολεμήσουν στην στεριά, αναλαμβάνοντας τη φρουρά του νησιού έναντι της επικείμενης απειλής του από τους Οθωμανούς.
Ήταν επικεφαλής 1.200 Μακεδόνων.
Γεννήθηκε το 1774 στην Κοζάνη και σκοτώθηκε στην Νησίδα των Ψαρών Δασκαλείο το 1924 πυροβολώντας ο ίδιος τα βαρέλια με το μπαρούτι για να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων.
Υπήρξε κλέφτης στα προεπαναστατικά χρόνια στην περιοχή του Ολύμπου.
Πήρε μέρος στην επανάσταση του 1821 στην περιοχή του Βερμίου και του Ολύμπου έως το 1822. Μετά την καταστροφή της Νάουσας επέστρεψε στη Δυτική Μακεδονία όπου στρατολόγησε πλήθος εθελοντών για τον αγώνα.
Η θυσία του απαθανατίστηκε στη συλλογική μνήμη των Ψαριανών, ενώ η δράση του συνδέεται με τη “μαύρη ράχη” που περιγράφει ο Διονύσιος Σολωμός. Στην Κοζάνη υπάρχει οδός που φέρει το όνομά του.
* Άλλοι λιγότερο γνωστοί αγωνιστές .
Είναι τα σχεδόν άγνωστα ονόματα Κοζανιτών,τα οποία αναφέρει ο Λιούφης και αγωνίστηκαν, στην πρώτη φάση της Ελληνικής επανάστασης. Φυσικά, υπήρχαν και άλλοι. Εμείς, σήμερα, θα σταθούμε σε αυτά τα ονόματα δίνοντας στη δημοσιότητα αυτά που γράφει ο Π. Λιούφης και ελάχιστα για την ζωή τους που βρήκαμε σε άλλες πηγές
4 Χατζηκωσταντίνου Εμμανουήλ
Ο Χατζηκωνσταντίνου καταγόταν από την Κοζάνη.
Έφυγε από το γενέθλιο τόπο του και βρέθηκε στο Αϊβαλί(ή Κυδωνιές) της Μικράς Ασίας και ασχολήθηκε με το εμπόριο, ανοίγοντας δικό του κατάστημα .
Όντας άνθρωπος της δράσης και φύσει ενθουσιώδης, με το ξέσπασμα της επανάστασης του 1921, ξεπουλά όλα τα υπάρχοντα του και το ιδιόκτητο κατάστημα και έρχεται στην Πελοπόννησο και εντάσσεται στην ομάδα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
Πήρε μέρος σε πολλές μάχες έδειξε θάρρος και τόλμη .
Όμως, αυτό το πλήρωσε με την ζωή του το 1926 χάνοντας την ,σε μια μάχη.
Το παρατσούκλι, το οποίο του κόλλησαν οι συναγωνιστές του ήταν Τουρκοχατζής
5.Ναουμίδης Κωνσταντίνος
Ο Ναουμίδης έλαβε μέρος στην Ελληνική επανάσταση συνεργαζόμενος, συνεχώς, με τον Νικόλαο Γκριτζιώτη η Κριεζώτη (1785-1853), όπως έγινε ευρύτερα γνωστός από το χωρίο που έμενε η οικογένεια του το Κρίεζη της Εύβοιας .
Ο Ναουμίδης ήταν ένας από τους πιο πιστούς στρατιώτες, μένοντας μαζί του για πολύ μεγάλο διάστημα, στην περιοχή της Εύβοιας, αλλά και την περιοχή της Αττικής, όπου, κυρίως, έδρασε ο Κριεζώτης ,έφερε το βαθμό του Υπολοχαγού της Φάλαγγας του Κριεζώτης στην οποία ο τελευταίος ήταν πεντακοσίαρχος και στην συνέχεια Χιλίαρχος.
Τελειώνοντας οι μάχες και μεγαλώνοντας παρέμεινε στην Εύβοια,όπου άφησε και την τελευταία του πνοή, στη Χαλκίδα.
Ο μεγαλύτερος αδερφός του Βενιαμίν Ναουμιδης έγινε αρχιμανδρίτης στην Επισκοπή Σερβίων και Κοζάνης και δούλεψε για πολλά χρόνια, δίπλα στον Επίσκοπο Σερβίων και Κοζάνης, Βενιαμίν Καρίπογλου και αργότερα στον Επίσκοπο και Μητροπολίτη Ευγένιο, βοηθώντας στην εξέλιξη των σχολείων και τα συμφέροντα της Κοζανίτικης κοινωνίας.
- Ιωάννου Μιχαήλ
Ο Ιωάννου αγωνίστηκε στην Ελληνική επανάσταση του 1921. Έλαβε μέρος σε πολλές μάχες και βρισκόταν πολιορκημένος μέσα στο Μεσολόγγι, ενώ πήρε μέρος στην έξοδο και κατόρθωσε να διασωθεί, Χρημάτισε αξιωματικός της φάλαγγος.
Το παρατσούκλι του ήταν Λαγκοβρίτσας
7 .Τιάλιος Ιωάννης
Ο Τιάλιος από πολύ μικρός, από το 1825, έλαβε μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα. Καταγόταν από την παλιά κοζανίτικη οικογένεια Γιάντσιου και με την άφιξη του Καποδίστρια, εργάσθηκε, για κάποιο διάστημα, για λογαριασμό της Ελληνικής Κυβέρνησης.
Όταν οι μάχες τελείωσαν και η ησυχία αποκαταστάθηκε, άφησε την εργασία του δημοσίου υπαλλήλου ,ήρθε στην Κοζάνη και εργαζόταν ως ράφτης.
Πέθανε σε ηλικία 102 ετών στην Κοζάνη
Γιος του ήταν ο Γεώργιος Τιάλιος που γεννήθηκε το 1841 που διετέλεσε δάσκαλος της Ελληνικής κοινότητος της Βουδαπέστης και Διερμηνέας της Αυστριακής κυβέρνησης, όντας γλωσσομαθέστατος.
Ήταν και προσωπικός φίλος του Χαρίλαου Τρικούπη.
Δυστυχώς, περιέπεσε σε μελαγχολία, όταν, κακοήθεις, τον συκοφάντησαν και έχασε την ζωή του το 1899 σε ηλικία 58 ετών και ενώ ζούσε ο πατέρας στον Δούναβη.
Η αλήθεια αποκαλύφθηκε αργότερα, καθώς και οι συκοφάντες, αλλά ήταν, πλέον, αργά.
8 & 9. Μαράνδος Γεώργιος και Μπαρούτας Νάννος
Τα δυο αυτά ονόματα τα αναφέρει ο Παν. Λιούφης ως συναγωνιστές του Ιωάννη Τιάλιου και μιλά και για άλλους που δεν θυμόταν.
Μάλιστα, για τον Μαράνδο δίνει και το παρατσούκλι του, ‘’Βαλαβάνος’’.
Φυσικά, δεν ήταν μόνο αυτοί που αγωνίστηκαν εκείνη την περίοδο για την αποτίναξη του Οθωμανικού ζυγού, υπήρχαν και άλλοι.
Μακάρι και κάποιοι άλλοι να γίνουν γνωστοί τόσο από την Κοζάνη, όσο και από την υπόλοιπη Δυτική Μακεδονία.
from KOZANILIFE.GR https://ift.tt/YMjBaU9