ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΦΡΥΓΙΑΣ- Άλλα ονόματα : Πουράντα , «Πόλη της Μητέρας Θεάς». Μητρόπολη ,Μητρόπολις, Campus Metropolitanus ή Φρυγική Μητρόπολις ,Ταταρλι , (Tatarli)
Σταύρου Π. Καπλάνογλου Συγγραφέα Ιστορικού ερευνητή
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η Μητρόπολη ή Μητρόπολις της Φρυγίας ήταν μια αρχαία πόλη στα βόρεια της Φρυγίας η οποία ίσως υπήρξε Σελευκιδική αποικία.. Πρόκειται για το σημερινό Ταταρλί (Tatarli) της Τουρκίας.
ΘΕΣΗ
Βρισκόταν βόρεια των Συννάδων στη Δυτική Μ. Ασία κοντά στο χωριό Yeniköy στον δήμο Torbali στην θέση
“BADEMGEDIǦI TEPE κοντά στην αρχαία πόλη Κάδοι .
Η τοποθεσία της, κατά πάσα πιθανότητα, υποδεικνύεται από τα ερείπια του Πισμές Καλάσι, βόρεια του Ντογκανλού.
Από την έκταση των ερειπίων, φαίνεται ότι κατά την εποχή των Ρωμαίων αυτοκρατόρων η Μητρόπολη ήταν μια σημαντική πόλη, αλλά αργότερα παράκμασε, αν και εξακολουθεί να αναφέρεται από τον Ιεροκλή
Άλλοι σύγχρονοι μελετητές εντοπίζουν την τοποθεσία του κοντά στο Ντινέρ.
Ήταν σημαντικό κέντρο, και βρισκόταν σε εμπορική οδό ανάμεσα σε Έφεσο, Λαοδίκεια και Απάμεια, και αναφέρεται από τον ιστορικό Λίβιο , ενώ άλλες σημαντικές πόλεις ήταν οι Κάδοι που προαναφέραμε και η Μέλισσα.
Βρίσκεται κοντά το όρος Γαλήσιον στις πρόποδες του το οποίο πήρε το όνομά του από τη μητέρα Θεά Μητέρα την ετέρα Γαλήσια.
ΟΝΟΜΑ .
Διαχρονικά είχε τα ονόματα: Πουράντα , «Πόλη της Μητέρας Θεάς». Μητρόπολη ,Μητρόπολις, Campus Metropolitanus , Φρυγική Μητρόπολις ,Ταταρλί , (Tatarli)
*Πουράντα
Στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού, η πόλη ήταν γνωστή υπό τους Χετταίους ως Πουράντα
*«Πόλη της Μητέρας Θεάς».
Στην περιοχή και όχι μόνον η πίστη στην θεά Κυβέλη βρισκόταν πάρα ψηλά ,πολύ πιθανόν να πείρε από εκεί το όνομα (πόλη της μητέρας θεάς )
*Μητρόπολη – Μητρόπολις
Η λέξη μητρόπολη προέρχεται από την αρχαία ελληνική σύνθετη λέξη μητρόπολις, η οποία αναλύεται στα συνθετικά μήτηρ (μητέρα) + πόλις. Ετυμολογικά σημαίνει “η πόλη-μητέρα”
Κάποιοι πίστευαν ούτι η ονομασία δόθηκε γιατί πολύ πιθανόν να υπήρξε πρωτεύουσα της Φρυγίας όπου ζούσαν εκεί οι βασιλείς της . Ο Στέφανος Βυζάντιος πίστευε ότι το όνομα προήλθε από τη μητέρα των θεών την Κυβέλη,.
,Η «μητρόπολις» στην αρχαία Ελλάδα ήταν η «μητέρα πόλη» που ίδρυε αποικίες, διατηρώντας δεσμούς, αλλά και μια ονομασία για αρκετές σημαντικές πόλεις, όπως η Μητρόπολη Θεσσαλίας, η Μητρόπολη Ιωνίας (κοντά στη Σμύρνη) και άλλες σε Ακαρνανία, Τρωάδα, Φρυγία
*Campus Metropolitanus
Η μετάφραση από τα Λατινικά είναι Μητροπολιτική Πανεπιστημιούπολη υποθέτουμε ότι μπορεί να έχει σχέση με το επίπεδο μόρφωσης των κάτοικων
*Φρυγική , Μητρόπολη
Προφανώς η πρόσθετη λέξη Φρυγική δόθηκε για να ξεχώριζε από άλλες πόλεις που είχαν το ίδιο όνομα.
* Τορμπάλι (Tatarli)
Τον 18ο αιώνα εγκαταστάθηκαν οι Τάταροι της Κριμαίας από τους οποίους πήρε και το όνομα.
ΙΣΤΟΡΙΑ
Η πόλη αναφέρθηκε από πολλούς κλασικούς συγγραφείς, συμπεριλαμβανομένων των Στράβωνα και Πτολεμαίου, και περιγράφεται ως πόλη στην πεδιάδα της Καυστρίας στη Λυδία, . Η πόλη εξακολουθούσε να αναφέρεται από Βυζαντινούς συγγραφείς όπως ο Στέφανος Βυζάντιος και ο Ιεροκλής.
Ίχνη πρώιμου οικισμού στην περιοχή της Μητρόπολης χρονολογούνται από τη Νεολιθική περίοδο, συγκεκριμένα στο Τεπέκοϊ, το Ντεντέτζικ και το Κουστσουμπουρούν.
Κατά την ύστερη αρχαιότητα, γύρω από την πόλη κατασκευάστηκε ένα αμυντικό φρούριο.
Ωστόσο, λόγω πολέμων και άλλων οικονομικών λόγων, η πόλη άρχισε να παρακμάζει.
Τον 14ο αιώνα, η περιοχή περιήλθε στην κυριαρχία του Πριγκιπάτου του Αϊδινογουλάρι, αλλά η Μητρόπολη δεν μπόρεσε πλέον να διατηρήσει την προηγούμενη θέση της και μεταφέρθηκε στο Τορμπάλι
Η κατοίκηση στη θέση Bademgediği Tepe χρονολογείται από τη νεολιθική περίοδο.
* Χετταίοι
Στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού, η πόλη ήταν γνωστή υπό τους Χετταίους ως Πουράντα
Η πόλη φαίνεται να αναφέρεται ως Πουράντα στα Χρονικά του Μουρσίλι Β΄, τα οποία περιέγραφαν την εισβολή του στην Αρζάβα στα τέλη του 14ου αιώνα π.Χ.
Σύμφωνα με τα Χρονικά, αφού ο Μουρσίλι κατέκτησε την πρωτεύουσα της Αρζάβα, την Απάσας (αργότερα Έφεσο), η οποία βρισκόταν περίπου 30 χλμ. νοτιοδυτικά, οι πρόσφυγες Χουρσανασάν, Σουρουντάν και Αταριμμάν κατέφυγαν στην Πουράντα.
Ο πρίγκιπας της Αρζάβα, Ταπαλαζουναούλι, ο οποίος είχε καταφύγει στα νησιά κατά τη διάρκεια της εισβολής, εισήλθε στην Πουράντα για να ηγηθεί της αντίστασης, αλλά ο Μουρσίλι πήρε την Πουράντα και ο Ταπαλαζουναούλι έφυγε με την οικογένειά του.
Κλασικές, Ελληνιστικές, Ρωμαϊκές, Βυζαντινές και Οθωμανικές περίοδοι αντιπροσωπεύονται στα ερείπια της, αλλά υπάρχουν και ερείπια που ανάγονται στην Μυκηναϊκή περίοδο.
*Τα Μυκηναϊκά ερείπια
Το Μπαντεμγκεντίγκι Τεπέ είναι ο αρχαιολογικός χώρος στην περιοχή με μεγάλες ποσότητες τοπικής μυκηναϊκής κεραμικής, που κυμαίνονται από τον 14ο έως τον 12ο αιώνα π.Χ., και αργότερα.
Βρέθηκε μια αναπαράσταση πλοίου της μυκηναϊκής εποχής σε αγγείο από το Μπαντεμγκεντίγκι Τεπέι που ρίχνει φως στην ανάπτυξη της τεχνολογίας των πλοίων και της εικονογραφίας σε κεραμικά αγγεία .
*Βασίλειο της Περγάμου
Η Μητρόπολη ήταν μέρος του Ελληνιστικού βασιλείου της Περγάμου και κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η πόλη έφτασε στο απόγειο της πολιτιστικής και οικονομικής ζωής.
Ένας ναός αφιερωμένος στον θεό του πολέμου Άρη,έχει εντοπιστεί βρεθεί σε εκείνο το σημείο.
Φαίνεται ότι, κατά την Ελληνιστική περίοδο, η Μητρόπολις ανήκε σε συνομοσπονδία Φρυγικών πόλεων (κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, μαζί με την Απάμεια), όπως αποδεικνύεται από Ελληνιστική επιγραφή της Λυδικής Σελεύκειας.
*Ρωμαίοι
Ήταν κυρίως μια Ελληνιστική πόλη σε μεγάλο βαθμό εκρωμαϊσμένη, και οχυρωματικά τείχη που βρίσκονται στην πόλη και συνδέονται με τις ελληνιστικές άμυνες στην Ακρόπολη.
Η πόλη αναφέρεται από τον Ρωμαίο ιστορικό Λίβιο, στην εποχή του πολέμου του Αντιόχου Γ΄ με τους Ρωμαίους.
Βρισκόταν στην εμπορική οδό που ένωνε την Έφεσο με τη Λαοδίκεια και την Απάμεια.
Γύρω από την πόλη ήταν η Μητροπολιτική πεδιάς (η σημερινή Col Ova).
Κατά την αυτοκρατορική Ρωμαϊκή περίοδο αναφέρονται σε επιγραφή άνδρες με Μακεδονικά ονόματα (Αμύντας, Σέλευκος, Άτταλος, Αλέξανδρος).
Κατά την ίδια Ρωμαϊκή περίοδο, κατείχε ημιαυτόνομο καθεστώς, κόβοντας χάλκινα νομίσματα πόλης στο όνομα του αυτοκράτορα και από κοινού με την πόλη των Σάρδεων.
*Τάταροι της Κριμαίας
Τον 18ο αιώνα εγκαταστάθηκαν οι Τάταροι της Κριμαίας παραγκωνίζοντας τους Έλληνες κατοίκους. αλλάζοντας με το χρόνο και την ονομασία σε ΤαταρλΊ .
Οι Τάταροι της Κριμαίας, οι οποίοι ζούσαν εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας τον 18ο αιώνα, ήταν ένας κυρίως Μουσουλμανικός τουρκόφωνος πληθυσμός, που σχηματίστηκε εθνικά στην Κριμαία από τους Κουμάνους-Κιπτσάκους.
Βασικά χαρακτηριστικά των Τατάρων της Κριμαίας εκείνης της εποχής ήταν η θρησκεία .
Σχηματισμένοι ως λαός βασισμένοι στην Κουμανική γλωσσική κουλτούρα, η ισλαμική ταυτότητα εδραιώθηκε τον 15ο-18ο αιώνα.
Μέχρι το 1783, το Χανάτο της Κριμαίας ήταν προτεκτοράτο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Πολλοί Κριμαίοι ζούσαν σε εδάφη που διοικούνταν διοικητικά από την Κωνσταντινούπολη.
Μετά το 1783, ξεκίνησε η μαζική μετανάστευση προς την Τουρκία, που σχετίζεται με την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσική Αυτοκρατορία.
: Σύμφωνα με την Κριμαϊκή Ένωση, αυτή η ομάδα, θεωρούνται ιθαγενείς της Κριμαίας, που πρώτοι ασπάσθηκαν την Μουσουλμανική πίστη.
Σήμερα, οι Τάταροι στην Τουρκία συνεχίζουν να διατηρούν τον πολιτισμό τους
ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Τα ευρήματα των ανασκαφών ήταν πλούσια και ενδιαφέροντα όπως :
*Το Θέατρο
Το θέατρο κατασκευάστηκε κατά την Ελληνιστική περίοδο και υπέστη ανακαινίσεις κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, συμπεριλαμβανομένης της προσθήκης μαρμάρινου δαπέδου και της επέκτασης του σκηνικού κτιρίου. Το 1995, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα ελληνιστικό μαρμάρινο τιμητικό θρόνο με γρύπες στο Αρχαίο Θέατρο. Η χωρητικότητα του ήταν περίπου 4.000 θεατές.
* Η Οικία του Περιστυλίου
Η οικία βρέθηκε στη νότια πλαγιά του αρχαίου θεάτρου κατά τη διάρκεια ανασκαφών για την εξερεύνηση της σύνδεσης μεταξύ του θεάτρου και του κέντρου της πόλης.
Διαθέτει αυλή σε στυλ περιστυλίου και παρέχει μια εικόνα για την πολιτική ζωή κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο
. Η κεντρική αυλή είναι μεγάλη και καλυμμένη με μαρμάρινες πλάκες, με τέσσερις σειρές κιόνων να την περιβάλλουν σε κάθε πλευρά.
Τα πολύχρωμα σοβά τοίχου και τα πλούσια ευρήματα στους χώρους που περιβάλλουν την αυλή υποδηλώνουν ότι το κτίριο ανήκε σε έναν πλούσιο πολίτη.
* Η Ακρόπολη
Η Ακρόπολη καλύπτει έκταση 16.000 τ.μ. και βρίσκεται σε στρατηγική και ασφαλή θέση, κυριαρχώντας σε ολόκληρη την πεδιάδα Τορμπάλι. Κατοικείται από το 3000 χρόνια π.Χ. και περιβαλλόταν από ισχυρές οχυρώσεις κατά την Ελληνιστική περίοδο, όπως διαπιστώθηκε από ανασκαφές και γεωτρήσεις.
*Το Βουλευτήριο
Το Βουλευτήριο, γνωστό και ως Βουλή, ήταν ένα δημόσιο κτίριο όπου οι δημοτικοί σύμβουλοι συνέρχονταν για να συζητήσουν και να λάβουν αποφάσεις για διάφορα θέματα.
Το Βουλευτήριο της Μητρόπολης, χτισμένο τον 2ο αιώνα π.Χ., είχε τετράγωνο σχήμα και χωρητικότητα 350 ατόμων.
* Οι Στοές
Οι Στοές ήταν πολυλειτουργικά κτίρια που χρησιμοποιούνταν για θρησκευτικές τελετές, πολιτικές και φιλοσοφικές συναντήσεις, εμπορικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Αυτή η στοά, που χτίστηκε τον 2ο αιώνα π.Χ., στηρίζεται σε δύο σειρές δωρικών κιόνων.
Τα ονόματα των πλούσιων ατόμων που χρηματοδότησαν την κατασκευή του κτιρίου αναγράφονται στους κίονες στην μπροστινή πλευρά.
Τα Άνω Λουτρά και το Γυμνάσιο Στην αρχαιότητα, τα γυμνάσια ήταν δημόσιες κατασκευές που παρείχαν σωματική και πνευματική εκπαίδευση στους νέους.
*Το Γυμνάσιο της Μητρόπολης
Το Γυμνάσιο της Μητρόπολης, που αναφέρεται σε επιγραφές από την περίοδο του Αυγούστου, διοικούνταν από μια γυναίκα ονόματι Αλεξάνδρα Μίρτον, σύμφωνα με μια επιγραφή του 2ου αιώνα π.Χ.
*Λουτρά.
Το Κάτω Λουτρό-Παλαίστρα είναι ένα μεγαλοπρεπές κτίριο λουτρών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορικής Περιόδου με εσωτερική πρόσοψη επενδυμένη με μάρμαρο.
Ειδικά σχεδιασμένες βαθμιδωτές πισίνες βρίσκονται στις πλευρές της Κεντρικής Αίθουσας.
*Ακέφαλο άγαλμα
Το 2021, οι αρχαιολόγοι ανακοίνωσαν την ανακάλυψη ενός καλοδιατηρημένου μαρμάρινου αγάλματος 1.800 ετών μιας γυναίκας που στέκεται σε βάθρο στην περιοχή Τορμπαλί. Το κεφάλι και τα δύο χέρια του αγάλματος έλειπαν
* Αρχαία αγορά
Το 2025, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια αγορά στις νότιες πλαγιές της πόλης. Πιστεύουν ότι παρέμεινε σε χρήση μέχρι τον 5ο ή 6ο αιώνα μ.Χ., αλλά πιθανότατα έχασε τη λειτουργία της λόγω σεισμού
ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ
. Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, είχε ημιαυτόνομο καθεστώς και έκοβε χάλκινα νομίσματα πόλης στο όνομα του αυτοκράτορα και από κοινού με την πόλη Σάρδεις.
Oι ιστορικές αναφορές σημειώνουν τη σπανιότητα νομισμάτων σε συγκεκριμένες περιοχές, με ευρήματα που μερικές φορές περιορίζονται σε βυζαντινά ή αυτόνομα,
Τα νομίσματα περιλαμβάνουν αυτά με τον θρύλο της πόλης και διάφορα, σπάνια παραδείγματα, όπως αυτά που απεικονίζουν την προτομή Ρωμαίων αυτοκρατόρων όπως ο Γαλλιηνός, που μερικές φορές κόπηκαν υπό αξιωματούχους όπως ο Αυρ. Εύπορος.
Αυτά τα νομίσματα αποτελούν μέρος της ευρύτερης ελληνικής νομισματικής παράδοσης, αντανακλώντας την τοπική αυτονομία ή τη διοίκηση της ρωμαϊκής εποχής.
Η έρευνα συχνά τα προσδιορίζει με τον όρο «Μητρόπολη Ιωνίας» και όχι αποκλειστικά με τον όρο Metropolitanus Campus
Ένα νόμισμα της Μητρόπολης που έπεσε στην αντίληψη μας
απεικονίζει την προτομή του Γαλλιηνού, κοπής υπό τον Αυρήλιο Εύπορο Ρωμαϊκή Επαρχιακή Αυτοκρατορική χρονολογείται ανάμεσα στο 253 και το 268 μ.Χ.
Ο Γαλλιηνος από την μια πλευρά φέρει θώρακα, δαφνοστεφανομένος η επιγραφή είναι στα Ελληνικά.
Στην αλλη όψη του νομίσματος υπάρχει η θεά Τύχη όρθια, με το κεφάλι με πυργίσκο προς τα αριστερά, κρατώντας το κέρας της Αμάλθειας στο αριστερό χέρι και στο δεξί, υπάρχει μια στρατιωτική μορφή (αυτοκράτορας;), με ένα βωμό και εδω η επιγραφή είναι στα Ελληνικά.
Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
Εντοπίσαμε πίστη στη θεά Κυβέλη από την προέλευση του ονόματος , στην θεά Τύχη από το ένα νόμισμα που προαναφέραμε και τον θεό Άρη από το γεγονός ότι βρέθηκε ένας ναός αφιερωμένος στον θεό του πολέμου Άρη .προφανώς η πίστη ήταν κοινή με την πίστη των άλλων Ελλήνων .
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ
Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο η Μητρόπολη ,υπήρξε έδρα πρώιμης χριστιανικής κοινότητα έγινε επισκοπικό κέντρο και επισκοπή και η αρμοδιότητα της διοίκησης της , πέρασε στην επαρχία της Πισιδίας .
Σημαντικότερη πόλη-Μητρόπολη (θρησκευτική πρωτεύουσα) της περιοχής ήταν τότε η Λαοδίκεια η Φρυγική,
from KOZANILIFE.GR https://ift.tt/zTHcj6s